Nucleaire inventaris: 1 – 0

NIRAS, Nationale Instelling voor Radioactief Afval en Verrijkte Afvalstoffen, heeft de wettelijke opdracht om elke 5 jaar een inventaris te maken van het radioactief afval en van de nucleaire passiva.  Het eerste deel geeft een overzicht van alle radiaoctieve afvalstoffen op Belgisch grondgebied.  Het tweede deel gaat over de centen voor de opkuis van alle radioactieve bronnen.  Een raming van de opkuis van ontmanteling en sanering, hoeveel middelen opzij gezet werden door de producenten, de zogenaamde provisies, of die middelen toereikend zijn, en vooral beschikbaar, pakweg in 2100 wanneer ze nodig zijn.

Het NIRAS zegt hier zelf over dat het opdracht is van openbaar belang.  De opdracht voor het NIRAS kwam er met de regering Dehaene II.  België werd geconfronteerd met twee grote nucleaire kerkhoven in de Kempen waar nauwelijks geld voor opzij gezet werd.  In het nucleair jargon: BP1 en BP2.  Het eerste gaat over de opwerkingsfabriek Eurochemic, een groot OESO-project, geopend door Koning Baudewijn in 1966.  Alle optimisme ten spijt sloot de fabriek haar deuren nauwelijks 8 jaar later in 1974. De OESO-partners betaalden een symbolische som voor de opkuis maar dat was het dan.

Tot vandaag betalen we allemaal samen jaarlijks via onze elektriciteitsfactuur 55 miljoen euro voor de opkuis. In juni vorig jaar vroeg ik Paul Magnette hoeveel er al betaald was voor de sanering, en hoeveel het nog zou kosten. Het antwoord was duizelingwekkend: tussen 1989 en 2007 kostte BP1 310 miljoen euro en BP2 215 miljoen euro. De geschatte sanering die nog tot tenminste 2020 duurt zou nog 884 miljoen euro kosten. Uit andere vragen, en ook de website van het NIRAS blijkt dat het afval van Eurochemic, opgeslagen in vaten, lekt. Een aantal van die vaten zijn “niet conform” zoals het NIRAS zegt. Ze zijn geroest, of het afval loopt over. Als dat afval moet geherconditioneerd worden zal dat een pak meer kosten dan die 884 miljoen. Geld dat u en ik moeten betalen. Want, in internationale verdragen is bepaald dat de staat de uiteindelijke verantwoordelijke is. Vandaar de opdracht voor het NIRAS om te controleren of producenten wel genoeg opzij zetten. Om dergelijke nachtmerries in de toekomst te vermijden.

Die inventaris is volgens het NIRAS staatsgeheim! Vertrouwelijk! Voor de veiligheid van het land! Voor de bescherming van de nucleaire operatoren zelf! Op hun website staat een samenvatting met enkele algemene cijfers. 8 miljard kost de totale opkuis. 97% is gedekt door provisies. Dat is alles wat we weten. Heeft de samenleving misschien niet het recht om te weten of Electrabel genoeg opzij zet? Die 3% die niet gedekt is gaat over een bedrag van 233 miljoen. Door u en ik te betalen. En van die provisies die er wel zijn, wat voor provisies zijn dat? Het NIRAS zegt zelf boekhoudkundige provisies. Qua beschikbaarheid weinig garanties dus.

Om de opdracht van het NIRAS echt waar te kunnen maken, namelijk een verantwoorde en preventieve aanpak voor de toekomstige generaties, in de woorden van de regeerverklaring van 1995, moet dat document gewoon openbaar zijn voor iedereen. Wat heeft de nucleaire sector te verbergen? 

Ik stelde de vraag aan het NIRAS op basis van de wet van 2006 die de toegang tot milieu-informatie regelt. Het NIRAS weigerde, omwille van de veiligheid van het land, en de gevoelige economische informatie. Ik tekende beroep aan bij de Federale Beroepscommissie voor de Toegang tot Milieu-informatie. Zij oordeelde dat de openbaarmaking van die financieel-economische informatie wel een impact kon hebben op de betrokken operatoren, maar dat de toegang een hoger belang was. Met andere woorden: de inventaris moest openbaar gemaakt worden. Paul Magnette, bevoegd voor het NIRAS, zei in het parlement, voor mij geen probleem, die beslissing kan gewoon uitgevoerd worden. Maar de Raad van Bestuur van het NIRAS zei no passeran, vroeg aan de Raad van State om hoogdringend die beslissing te laten schorsen. Vorige week donderdag stonden we daar met 4 partijen: FOD Binnenlandse Zaken, FOD Energie, Federale Beroepscommissie zelf, en ikzelf om voor de rechter te pleiten dat de beslissing van de Federale Beroepscommissie toch zou gevolgd worden. Vandaag verwierp de Raad van State het schorsingsverzoek van NIRAS. En zo is het 1-0. 1 voor de samenleving en 0 voor NIRAS.

Eind april liggen de cijfers op tafel. Dan weten we hoe NIRAS berekend heeft dat de nucleaire opkuis 8 miljard kost. Hoeveel Electrabel en SPE opzij gezet hebben. Hoeveel de illegale afvalstorten van Umicore in de Kempen nog kosten. Of daar geld voor is. Of de controle op Synatom werkt. Of het SCK en IRE genoeg geld opzij zetten. Of dat geld er gaat zijn  in pakweg 2100. Of u en ik ervoor moeten betalen.

Dan weten we met andere woorden hoe duur nucleaire energie echt is en of de vervuiler ervoor betaalt.

Advertenties

3 comments so far

  1. Paul De Troyer on

    Beste Tinne,
    elk jaar in oktober trek ik met een paar klassen naar Isotopolis in Dessel (zoals u weet de didactische site van NIRAS). Daar wordt NIRAS een beetje sympathieker dank zij uitspraken als: “wij maken geen kernenergie, wij ruimen de rotzooi op.” Tegelijk laten ze zien dat het hoogradioactief afval maar een vingerhoed per gezin per jaar bevat. Hoe gevaarlijk zo’n vingerhoedje kan zijn wordt minder uitgelegd.
    Nu krijg ik zin om jouw artikel als verplichte lectuur te gebruiken bij de voorbereiding van onze excursie. Prima geschreven en verhelderende inhoud.
    Met dank en waardering!
    Paul

  2. Koen Reynders on

    Beste Tinne,

    Van harte dank voor uw acties i.v.m. het bekendmaken van de NIRAS inventaris. Nu nog een grotere ruchtbaarheid naar het publiek toe … Het artikel in Knack was alvast een eerste aanzet.

    Koen

  3. Fre on

    Ik kan niet wachten tot de resultaten in de grote media bekend worden gemaakt!


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: