In Parijs staat de champagne al weken koud

De vragen waar onze energie vandaan komt, hoe we onze energie op een duurzame en betaalbare manier opwekken en hoe we de energiemarkt organiseren zijn pertinent en van vitaal belang. 

De voorbije dagen kan je alleen maar vaststellen dat het debat daar net niet over gaat. Het is verworden tot een cynische koehandel tussen de Belgische regering en monopolist Electrabel over hoe ze de koek onder hen twee kunnen verdelen. De ene het monopolie en het geld, de andere een pleister voor een lekkende begroting. Energieminister Paul Magnette (PS) verhult dit zelfs niet langer. In De Standaard van 11 september zei hij dat de studie over de energiemix in de eerste plaats besteld is geweest om het debat over de regionale verkiezingen te tillen. 

Electrabel heeft er voor zichzelf alle redenen toe om het openbreken van de energiemarkt tegen te gaan.  Zij verdienen gewoon teveel geld met kerncentrales die na 20 jaar afgeschreven zijn, maar wel een levensduur hebben van 40 jaar.  Kassa kassa.

Nu zomaar beslissen in achterkamertjes dat er een levensduurverlenging komt in een bilateraal akkoord tussen regering en Electrabel leidt tot een gigantische blanco cheque van alle Belgische belastingbetalers aan de Franse energiereus Suez waaronder Electrabel schuilt.  Bovendien geeft de regering met de levensduurverlenging het Franse bedrijf het instrument bij uitstek om de Belgische energiemarkt in de tang te blijven houden voor de komende decennia. Met Electrabel beschikt Suez over de meerderheid van de Belgische elektriciteitscentrales en heeft de meeste klanten. Ze maakt gretig gebruik van deze brute macht. De energiefactuur van de Belg is bij de hoogsten in de Europa. Tussen 2005 en 2007 betaalden onze grote bedrijven bovendien 1,2 miljard aan Electrabel voor emissierechten… die het gratis gekregen had.  Vorige week vielen 50 agenten binnen bij Electrabel voor een onderzoek naar vermoedelijke prijsafspraken en het kunstmatig opdrijven van de elektriciteitsprijs.

Het Belgische energiedebat is vandaag echter pertinenter dan ooit.  Hoe halen we de Europese doelstellingen inzake groene energie?  Op welke manier wordt ons elektriciteitsnet gemoderniseerd? Maar ook, waar zal ons aardgas vandaan komen?  Welke investeringen zijn nodig in aardgaspijpleidingen, net om bevoorradingszekerheid veilig te stellen? Op welke wijze kan hernieuwbare energie in ons lans massaal ontplooid worden, rekening houdend met misschien minder plaats op land, maar veel op zee? Welke investeringen zijn nodig op het vlak van energie-efficiëntie?

Het gaat met andere woorden over twee zaken.  Op korte termijn transitie doorzetten naar hernieuwbare en efficiënt inzetten van fossiele brandstoffen zolang ze er nog zijn, op middellange en lange termijn helemaal overschakelen naar een koolstofvrij energiesysteem.

Concreet moet het debat hic et nunc niet over de begroting gaan, wel over energiezekerheid en marktwerking.

Wat betreft energiezekerheid en energieveiligheid is er de laatste jaren door de bevoegde minister Magnette nauwelijks voorbereidend werk gedaan. Hij heeft een studie besteld die alleen bedoeld was om het parlementaire en maatschappelijk debat uit de weg te gaan. Onze elektriciteitswet voorziet nochtans dat er elke 4 jaar een “prospectieve studie” gemaakt wordt die gaat over de energievraag, het aanbod, de energiemix, en hoe hernieuwbare energie te bevorderen. Eind 2007 moest die klaar zijn, vandaag heeft het parlement nog altijd geen definitieve versie gezien. Er zijn alleen eindeloze discussies geweest over wie ze moest maken, wie er advies over zou moeten geven, of het parlement al dan niet het ontwerp mocht zien enzovoort. De energieregulator CREG is zelfs quasi buiten spel gezet bij de opmaak ervan.

Als de regering over enkele dagen beslist dat “kernenergie nodig is”,  hoe goed heeft ze er dan over nagedacht? Op basis van welk voorbereidend werk? Studies van de CREG die verloren gegaan zijn op het kabinet? De lobbynota’s van Electrabel? 

Wat betreft de organisatie van de Belgische energiemarkt, kunnen we alleen maar vaststellen dat ze in handen is van 1 monopolist, Electrabel, die grote winsten maakt dankzij haar afgeschreven kerncentrales. Het is niet meer dan logisch dat een deel van die winsten afgeroomd worden, centen die dan gebruikt kunnen worden voor de strijd tegen energiearmoede en voor verdere ontwikkeling van hernieuwbare energie. De logica is gebaseerd op de bijdrage die de Belgische consumenten in het verleden hebben geleverd via hun factuur. Niet als wederdienst voor het openhouden van verouderde kerncentrales. 

Beide discussies staan los van elkaar. Ze moeten wel dringend gevoerd worden, niet in de achterkamertjes, maar in het parlement en in overleg met het middenveld. Op basis van ernstig beleidsvoorbereidend werk en verifieerbare berekeningen. Niet zomaar het natte vingerwerk waarbij 250 miljoen hier en 500 miljoen daar op de pokertafel wordt gegooid.  Transparantie, verifieerbaarheid, objectiviteit. Dat zijn kenmerken van goed bestuur die in dergelijk strategisch debat van cruciaal belang zijn. 

Weinig mensen trappen in de e-mail spam berichten die proberen wijs te maken dat je enkele 100000 euro’s gewonnen hebt met een exotisch lottospel. Wie dat wel doet, blijft achteraf berooid achter. Nu zomaar besluiten om de kerncentrales langer open te houden in ruil  een habbekrats van de koek die Suez daarmee zal binnenrijven, en vervolgens de energiediscussie sluiten, zal de Belgische energieconsument berooid achter laten. De facturen blijven even hoog, de kerncentrales oud en versleten, de elektriciteit afhankelijk van eindige grondstoffen. In Parijs staat de champagne al weken koud. 


Advertenties

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: